Хөрөнгийн хөдөлгөөн

1. Зориулалт

Хөрөнгийн хөдөлгөөн цэс нь байгууллагын доторх үндсэн хөрөнгийг хэлтэс, байршил болон эд хариуцагч хооронд шилжүүлэхэд ашиглагдана. Мөн нэг эзэмшигчээс нөгөөд, нэг салбараас нөгөөд шилжүүлэх гүйлгээг энэ цонхоор хийж болно.

Шилжүүлэлтийн төрөл	Гол үр дүн
Хэлтэс хооронд	Хөрөнгийн харьяалах нэгж шинэчлэгдэнэ.
Байршил хооронд	Хөрөнгийн карт дээрх байршил шинэчлэгдэнэ.
Эд хариуцагч хооронд	Хөрөнгийг хариуцах ажилтны мэдээлэл шинэчлэгдэнэ.
Салбар хооронд	Хөрөнгийн дансны үнэ, хуримтлагдсан элэгдэл очих талын харгалзах дансанд шилжин сууна.

Системийн үр нөлөө

Хөрөнгийн картын байршил ба хариуцагчийг шинэчилж, санхүүгийн тайлангийн сегментүүдийг зөв болгох, аудитын мөрдөлт болон хөрөнгийн хөдөлгөөний түүхийг бүрдүүлэхэд ашиглагдана.

2. Цонхны бүтэц

Хөрөнгийн хөдөлгөөн цонх нь гүйлгээний үндсэн мэдээлэл, шилжүүлэх хөрөнгийн жагсаалт болон журнал холбох хэсгээс бүрдэнэ.

2.1 Гүйлгээний үндсэн мэдээлэл

Талбар	Тайлбар
Гүйлгээний огноо	Ажил гүйлгээ хийсэн өдрийг сонгоно.
Гүйлгээний төлөв	Түр хадгалах болон Баталсан төлөвтэй.
Гүйлгээний утга	Шилжүүлгийн шалтгаан, утгыг тодорхой бичнэ.

2.2 Хөрөнгийн жагсаалтын талбарууд

Шилжүүлэх хөрөнгүүдийг “Мөр нэмэх” товчоор нэг нэгээр нь нэмнэ. Дараах мэдээллийг оруулах болон хянах шаардлагатай.

Талбар	Тайлбар
Хэлтэс	Хөрөнгийн одоогийн харьяалах хэлтэс.
Хөрөнгийн код, нэр	Шилжүүлэх хөрөнгийг таних суурь мэдээлэл.
Хөрөнгийн төрөл, ангилал	Одоогийн төрөл, ангилал болон шаардлагатай бол шинэчлэх утга.
Байршил, эд хариуцагч	Одоогийн байршил ба хариуцагчийн мэдээлэл.
Тоо ширхэг	Шилжүүлэх хөрөнгийн тоо.
Нэгж өртөг, нэгж хуримтлагдсан элэгдэл	Хөрөнгийн дансны үнэ болон хуримтлагдсан элэгдлийн хяналтын мэдээлэл.
Нийт өртөг, нийт хуримтлагдсан элэгдэл	Шилжүүлж буй дүнгийн хөлийн хяналт.
Шинэ хэлтэс, байршил, төрөл, ангилал	Шилжүүлсний дараах шинэ бүртгэлийн мэдээлэл.
Гүйлгээний утга	Тухайн мөрийн нэмэлт тайлбар.

3. Алхамчилсан процесс

1. Цонх руу нэвтрэх — Үндсэн цэс → Хөрөнгө → Хөдөлгөөн замаар нээнэ.

2. Шинэ гүйлгээ үүсгэх — Шинэ баримт нээж, гүйлгээний огноо болон шилжүүлгийн утгыг бөглөнө.

3. Хөрөнгийн мөр нэмэх — “Мөр нэмэх” товчийг дарж шилжүүлэх хөрөнгийг жагсаалтад сонгоно.

4. Одоогийн мэдээллийг нягтлах — Хэлтэс, байршил, эд хариуцагч, төрөл, ангилал, тоо ширхэг, өртөг болон хуримтлагдсан элэгдлийг тулгана.

5. Шинэ мэдээллийг оруулах — Шинэ хэлтэс, байршил, төрөл, ангилал болон шаардлагатай тайлбарыг оруулна.

6. Баталгаажуулах — Мөрүүдийн шилжүүлгийн мэдээлэл зөв бол гүйлгээг Баталсан төлөвт шилжүүлнэ.

*Зураг 1. Хөдөлгөөний гүйлгээний дэлгэрэнгүй мөрийн жишээ*

Гол хяналт

Шилжүүлэхээс өмнөх ба дараах хэлтэс, байршил, эд хариуцагчийн мэдээллийг тулгана. Тоо ширхэг, нэгж/нийт өртөг, хуримтлагдсан элэгдлийн дүн нь шилжиж буй хөрөнгөтэй тохирч байх ёстой.

*Зураг 2. Хөдөлгөөний гүйлгээний дэлгэрэнгүй цонх*

4. Журналын уялдаа

Ихэнх тохиолдолд дотоод шилжүүлэлт санхүүгийн бичилт үүсгэдэггүй. Харин зардлын төв эсвэл сегмент өөрчлөгдөх, мөн хөрөнгийн шинэ ангилал солигдож хөрөнгийн болон элэгдлийн дансууд өөрчлөгдвөл систем журналын бичилт үүсгэж болно.

Журнал үүсэх нөхцөл

Дотоод шилжүүлэлт бүрт журнал заавал үүсэхгүй. Гэхдээ данс, элэгдлийн данс, сегмент эсвэл зардлын төвийн өөрчлөлттэй бол Журнал холбох хэсгийг заавал шалгана.

*Зураг 3. Журналын уялдаа болон хөдөлгөөний гүйлгээний хяналт*

5. Тайлан ба хөдөлгөөний түүх

Хөдөлгөөний гүйлгээ хийгдэхээс өмнө хөрөнгө нь тухайн үеийн хэлтэс, байршил, эд хариуцагчийн мэдээллээр бүртгэлтэй харагдана. Жишээ нь эх сурвалжид ҮХМ-02 кодтой Хьюндай Портер хөрөнгө “Захиргааны хэлтэс”-т харьяалагдаж байсныг дурдсан.

*Зураг 4. Хөдөлгөөнөөс өмнөх хөрөнгийн бүртгэлийн жишээ*

Хөдөлгөөний гүйлгээ батлагдсаны дараа эд хариуцагч болон харьяалах хэлтэс тэр даруй шинэчлэгдэн харагдана. Ийм байдлаар хөрөнгийн карт болон хөдөлгөөний түүх шилжүүлгийн мөрийг хадгална.

6. Баталгаажуулах жагсаалт

Батлахаас өмнө

Хөрөнгийн карт дахь одоогийн хэлтэс, байршил, эд хариуцагчийн мэдээллийг тулгаж, шинэ мэдээллийг бодит шилжүүлгийн нөхцөлтэй тохируулна.

□ Гүйлгээний огноо болон шилжүүлгийн утгыг тодорхой, зөв оруулсан.

□ Шилжүүлэх хөрөнгийн код, нэр, тоо ширхэг, төрөл, ангилал, өртөг, хуримтлагдсан элэгдлийг шалгасан.

□ Одоогийн ба шинэ хэлтэс, байршил, эд хариуцагчийн мэдээллийг тулгасан.

□ Сегмент, зардлын төв, ангилал эсвэл дансны өөрчлөлттэй бол журналын уялдааг шалгасан.

□ Баталсны дараа хөрөнгийн карт, тайлан болон хөдөлгөөний түүх дээр шинэ мэдээлэл туссаныг шалгасан.

Дүгнэлт

Хөрөнгийн хөдөлгөөн цэсээр дотоод шилжүүлгийг бүртгэснээр хөрөнгийн байршил, эд хариуцагч, хэлтэс болон холбогдох сегментийн мэдээлэл бодит нөхцөлтэй уялдан шинэчлэгдэж, аудитын мөрдөлт ба тайлангийн мэдээлэл зөв хадгалагдана.